Egiaz edo gezurraz harago, Katxonderstango Errepublika dago: deprimiturik eta oprimiturik gabeko lurraldea.

2019/06/21

Nadeth Agirre Orioko traineruko patroiak sukar horiaz, presioaz, aurtengo denboraldiaz eta txikleez hitz egin digu




Nadeth Agirre Orioko traineruko patroia bisitan etorri zaigu Oiartzun Irratira. Hiru, bi, bat.. Estatxa askatu eta elkarrizketa gustagarria egin diogu, kontrako olatuak ondo gaindituz, ziaboga azkar eta estu bat eginez eta aldeko olatuak ondo aprobetxatuz.

Entzun nahi duzu elkarrizketa? Bada, egin klik hemen, saioa entzuteko edo mp3an jaisteko.

Ezer baino lehen, tentsio handiko bi gai aipatu dizkiogu: Zein diren bi gaiak? Argazki honetan laburbilduta daude biak:


Gero, aurrera eta atzera begira aritu gara. 

Atzera begirakoan, 2017ko Kontxako estropada ekarri dugu gogora: Beldurra sentitu zuen? Nola bizi izan zuen goiz hura? Itsaso zakar harekin berriro aterako litzateke traineruko patroi izatera?

Aurrera begirakoan, 2019ko denboraldiaz aritu gara: Presioaz, Orion arrauna bizitzen duten moduaz, arerioez, lehenengo bandera irabazteko gogoaz... 

Froga zientifiko bat ere egin dugu Nadethekin. Egia ote da Orion den-denek ezagutzen dutela nor den? Hori hala den egiaztatzeko, itsu-itsuan Orioko etxe batera deitu dugu, eta... Zer gertatu ote da? 

Elkarrizketa, baina, oso modu bortitzean bukatu da.

Bai, bukatu da. Eta hemen entzun dezakezu.

"Arma Txio Pum" ostiralero 12:00etan ematen dugu Oiartzun Irratian, eta segituan jartzen dugu webgunean mp3an jaisteko eta entzuteko.

Martin Kitto






2019/06/07

Euskal Herrirako ereserki nazional berria egiteko prest dago Andoni Tolosa Morau



Andoni Tolosa "Morau" prest al dago Euskal Herriko ereserkia egiteko? Goiko argazkian ikusten denez, Oiartzun Irratiko mikrofonoez inguratu dugu erantzuna eman dezan.

Eta badakizue zer esan duen? Ereserkia egiteko hiru osagai behar dituela: Manolo "el del bombo", lo-lo-lo estiloko estribilloa eta bi esaldi antologiko. Nola iritsi ote da ondorio horretara?

Ataka horretan egon aurretik, "Arma Txio Pum" saioan laguntza eman diogu Andoniri, eta "gure ereserki nazional batzuk" aztertu ditugu, ebakuntza egiten ari diren bi medikuk bisturiekin egiten duten matodologiari jarraiki. Tentuz eta artez.

Entzun nahi duzu elkarrizketa? Bada, egin klik hemen, saioa entzuteko edo mp3an jaisteko.

Elkarrizketan, hainbat abesti aztertu ditugu. Esate baterako, Mikel Laboraren "Xoriak xori". Zergatik aukeratzen dute abesti hori kirolari eta kirolzaleek garaipenak ospatzeko? Zergatik du hunkipen puntu hori?

Ez dizue barru-barruan zerbait pizten Baionako Avirongo jokalariek eta zaleek horrela abesten entzuteak?

Ereserkiaren musikari baino letrari erreparatuko bagenio, Andonik eta biok ez daukagu dudarik. Hau izango litzateke mailarik gorena:



Nolanahi ere, herri galdeketa batean ereserki nazionala hautatu beharko bagenu, seguru nago beste honek Mikel Laboaren edo Imanol Lartzabalen edozein abestik baino botu gehiago lortuko lituzkeela:



Orduan, zer? Ereserki berria izango dugu? Hasi al da Andoni lanean?

"Arma Txio Pum" ostiralero 12:00etan ematen dugu Oiartzun Irratian, eta segituan jartzen dugu webgunean mp3an jaisteko eta entzuteko.

Martin Kitto






2019/05/31

Iban Arantzabalekin mintzatu gara Goienaren kazetaritza ereduaz




Gaurkoan "Arma Txio Pum" saioan kazetaritza ereduez hitz egin dugu Iban Arantzabalekin. Goienaren kazetaritza eredua eta "beste batzuena" alderatu ditugu.

Elkarrizketa Oiartzun Irratiaren webgunean duzue entzungai. Egin klik hemen, eta zuzenean entzuteko edo mp3an jaisteko aukera duzue.

Kazetaritzarekin lotuta, hainbat gai aztertu ditugu Ibanekin: Kazetaritzak objektiboa izan behar du? Merezi du objektiboa izateko ahalegina egitea? Nola gauzatzen da hori Goienan? Zer-nola baldintzatzen du Goienaren jarduna finantzazioaren diruaren parte handi bat udalek jartzeak? Alderdi politikoek ez al dute tentaziorik Goienaren edukiak kontrolatzeko?

Baina ez pentsa teoriaren lainoetan ibili garenik. Praktikara ere jaitsi gara.

Batetik, guasap bidez azken orduko albiste lazgarri baten berri izan dugu, eta... Ausartu al da Iban albistea Goienan argitaratzen?

Bestetik, elkarrizketaren bukaeran Ibanek berak jarri dio izenburua elkarrizketari. Eskerrik asko, Iban! Lan bat gutxiago guretzat.

Elkarrizketa honen oinarrian Iban Arantzabalek Lasarte-Oriako Udaltop topaguneko jardunaldietan gai honen bueltan egindako aurkezpena dago. 

Hementxe duzue aurkezpena:



"Arma Txio Pum" ostiralero 12:00etan ematen dugu Oiartzun Irratian, eta segituan jartzen dugu webgunean mp3an jaisteko eta entzuteko.

Martin Kitto






2019/05/27

Iban Zalduarekin solastu gara Gauzari buruz



Gaurkoan "Arma Txio Pum" saioan literaturan oinarritu gara Gauzari buruz hitz egiteko. Ze gauzari buruz? Bada, Gauzari buruz. Alegia, Iban Zalduak "Gauza" deitzen duen horri buruz...

Azken batean, Iban Zalduaren "Sekula kontatu behar ez nizkizun gauzak" ipuin liburua hartu dugu, eta bertatik ipuin bat aitzakiatzat hartuta elkarrizketa bideratu dugu. Ipuinak "Ibilbidea" du izenburu, eta bertan kontakizunak (errelatoak) dira hizpide.

Zer kontatzen dugu gure Gauzaz? Ze ikuspegi helarazten diogu Euskal Herrira datorrenari? Hau dela Europan iraultza armatu sozialista eta nazio askapen gartsua uztartzen dituen azken txokoa? Edo oso bestelako kontakizuna dugu eta adierazten dugu terrorismo basatiaren pean bizirik iraun duen gizarte espainiarraren zati bat garela? Zer-nolako eragina du horretan Fernando Aranbururen "Patria" liburuaren bertsioak?

Baina horretaz bakarrik ez dugu hitz egin. Beste gai hauek ere izan ditugu hizpide: museizazioa, turismofobia... Zinez interesgarria izan da solasaldia.

Elkarrizketa Oiartzun Irratiaren webgunean duzue entzungai. Sakatu hemen entzuteko.

"Arma Txio Pum" ostiralero 12:00etan ematen dugu Oiartzun Irratian, eta segituan jartzen dugu webgunean mp3an jaisteko eta entzuteko.

Martin Kitto






2019/05/10

Katixa Dolhare-Zaldunbide: "Lanaren jatorri etomologikoa torturarekin lotuta dago"



Gaurkoan "Arma Txio Pum" saioan lana hartu dugu lanaz hitz egiteko, eta Katixa Dolhare-Zaldunbide idazle, konferentzialari eta irakaslearekin mintzatu gara. Inguruko batzuek esaten diote ez duela lanik egiten, eta berak juxtu kontrakoa dio, lan asko egiten duela. Zergatik ote? 

Alfertuta ez bazaude, onena izango da elkarrizketa entzutea. Sakatu hemen eta entzun.

Elkarrizketaren jatorria Katixak Argian argitaratutako iritzi artikulu hau da: "Lanaren ongizateaz". Bertatik atera dugu goiko marrazkia ere (Paula Estevezena da).

Katixak artikuluan idatzitako pasarte batzuetan oinarrituta, hainbat gogoeta egin ditugu:

"Benetako euskaldunek" bekatutzat zeukaten alferkeria.
Baserri aldean, baita hirietako lantegietan ere hedatua den ikusmolde horrek badu zerikusirik Biblia-k azaltzen duen lanaren kontzepzioarekin, hain zuzen ere Jainkoaren madarikazio edo zigor saihestezinarekin.

Katixarekin hausnarketa lanaren kondenaz eta lanaren jatorri erlijiosoaz mintzatu gara. Lana Jainkoaren zigorra da?

[...] orain arteko linguista eta orokorrean irakasle gehienek erakutsi dute frantsesezko travail hitza latinezko tripaliare aditzetik datorkeela, horrek erran nahi duelarik "sufriarazi, torturatu trepalium tresnarekin". Lan egitea torturatua izatea liteke, fisikoki lehenik, ondotik moralki.

Lana torturarekin alderatzea ez al da gehiegizko metafora? Zenbat du lanak zigorretik? Lan guztiak dira zigor?

Gogora heldu zait Jean de La Fontaine idazle jeinutsua. Ez zuen gizarteak inposatutako lan torturatzailerik egin bere bizitzan, idazle soila izan zen -eta probokazioz bere epitafiotzat hitz hauek asmatu zituen: "Honek denbora ongi baliatu zuen: erdia lotan, bestea alfer".   


Arrazoi du De La Fontainek eta denbora ondo baliatzea alferkerian egotea da? Horrek ba ote du zerikusirik hartzaroan hain gustuko genuen abesti honekin?



Galdera gehiago egin dizkiot Katixari, eta Katixak erantzun zorrotzak eman dizkit. Elkarrizketa Oiartzun Irratiaren webgunean duzue entzungai. Sakatu hemen entzuteko.

"Arma Txio Pum" ostiralero 12:00etan ematen dugu Oiartzun Irratian, eta segituan jartzen dugu webgunean mp3an jaisteko eta entzuteko.

Martin Kitto






2019/05/03

Nahia Alkorta Elezgarai: "Indarkeria obstetrikoak osasun sistemaren babesa eta sistema juridikoaren babesa ditu"



Gaurkoa "Arma Txio Pum" irratsaioan broma gutxi. Gau ilun eta sexista batean argia jartzen saiatu gara: Indarkeria obstetrikoaz hitz egin dugu Nahia Alkorta Elezgarairekin (@nahietaezina). 

Zer da indarkeria obstetrikoa? Indarkeria obstetrikoa haurdunaldian, erditzean eta erditze ostean ere emakumearengan osasun sistemako langileek egiten duten indarkeria da.

Definizio horretatik harago egin nahi baduzu, entzun elkarrizketa hemen.

Gaurkotasun handiko gaia da, azken egunotan indarkeria obstetrikoaren gaiak hedabide nagusietara egin baitu jauzi Oviedon gertatutako kasu baten ondorioz (Marta Busquets Gallegoren iritzi artikulua).

Eta elkarrizketa entzun ondoren, indarkeria obstetrikoaz gehiago jakiteko gogoz geratu bazara, hementxe informazio iturri gehiago (Sakatu estekaren gainean edukiak bistaratzeko):

- #NierebaiInes Osinagak Berrian argitaratutako artikulua, elkarrizketan hainbat aldiz hizpide izan duguna. 

- Erditzea, bortxa bihurtua, Euskal Herriko bi emakumek NBEn jarritako salaketari buruzko artikulua, Maite Asensiok Berrian idatzia. Bertatik atera dugu goiko marrazkia.

Sabeletik Mundura webgunea, haurdunaldiaz, erditzeaz eta erditzearen ondoregoei buruzko euskarazko webgunea.

- Osasunaren Munduko Erakundearen adierazpena gaiari buruz (gaztelaniaz, frantsesez eta ingelesez).

- Emagin ibilitako batek idatzitako aitorpen gutuna berak ikusi eta egindakoekin (Twitterren zabaldua), elkarrizketan ere hizpide izan duguna.

- El parto es nuestro, gaiari buruzko webgunea (gaztelaniaz). Nabarmentzekoa "Estrategia de atención al parto normal en el Sistema de Salud" agiria.

Horrez gain, ikus-entzunezko bi ekoizpen hauek ere nabarmentzeko modukoak iruditu zaizkigu:

- Iciar Bollainek "Por tu bien" film laburra Youtuben ikusgai dago (02:55 minutukoa).

- "Parto respetado" dokumentala.

"Arma Txio Pum" ostiralero 12:00etan ematen dugu Oiartzun Irratian, eta segituan jartzen dugu webgunean mp3an jaisteko eta entzuteko.

Martin Kitto






2019/04/12

Hauteskunde kanpainaren hasieran Gorka Juliok gomendatu digu ez pentsatzeko elefante arrosetan!


Espainiako hauteskunde kanpaina hasi berri den honetan, guk elefante arrosei buruz hitz egin dugu Gorka Julio garatzaile, irakasle eta txiolariarekin (@teketen). 

Eta bai, harrigarria bada ere, bi gaiak landu ditugu elkarrizketan: hauteskundeak eta elefante arrosak.

Elkarrizketa hemen duzu entzungai.

Elkarrizketan oinarria hauteskunde kanpainako estrategia sofistikatuen erabilera izan da; hau da, Whatsapp, Twitter, Facebook eta bestelako mezularitza zerbitzuetatik iristen zaizkigun mezu politikoek zer-nola eragin dezaketen gure bozkan.

Gorkak argi esan digu: "Era guztietako zikinkeria botako digute, eta ez pentsa sare sozialetatik kanpo zaudetenak ere manipulazio arriskutik kanpo zaudetenik".



Elkarrizketa mamitsua izan da, eta esandako gauza guztietatik nabarmendu nahi ditut Gorkak emandako bi gomendio hauek: 

1. Komunikazio irekietan

Twitter, Facebook, Instagram eta antzeko komunikazio irekietan, alderdi politikoei ez zaie erreferentziarik oparitu behar, ezta kontra egiteko ere, horrek beraiek indartzen dituztelako. 

Horri "Ez pentsatu elefante arrosa batean" estrategia deritzo, esaldi hori entzun bezain pronto denok elefante arrosa batean pentsatzen jartzen baikara.

Akaso, umorearen erabilera onargarria izan liteke, alderdi politiko horiek edo euren ordezkariak erridikulizatzeko-edo. 
 
2. Komunikazio itxietan

Whatsapp, Telegram eta halako komunikazio itxietan, hor bai merezi duela mezu arrazistei, sexistei edo sektarioei aurre egitea, muga jartzea eta eztabaidan sartzea. Izan ere, alderdi politikoek hortik lortzen dute eragina eta boto-emaleengan iritziak errotzea.
 
Beste hari-mutur asko ditu gaiak, baita informazio iturri ugari ere. Honatx baten batzuk:


- "Aurreskundeak", Gorka Juliok Berrian idatzitako artikulua (2019-03-30).

- "Elefante bat svastikarekin" Gorka Juliok Berrian idatzitako artikulua (2019-01-19).

- "Albiste faltsuak gurasoak dira", Joxe Rojasen artikulua Sarean.eus-en.  

- Astroturfinga: Wikipediako definizioak gaztelaniaz eta frantsesez (euskaraz ez dago).

- Interneteko bota: Wikipediako definizioa hemen


"Arma Txio Pum" ostiralero 12:00etan ematen dugu Oiartzun Irratian, eta segituan jartzen dugu webgunean mp3an jaisteko eta entzuteko.

Martin Kitto